Debaty sejmowex905 Kadencja

Interpelacja w sprawie opodatkowania podatkiem od towarów i usług darowizn produktów nie mających wartości handlowej

   Wobec braku jednoznacznego stanowiska organów skarbowych oraz mając na uwadze społeczny wymiar sprawy, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi dotyczącej opodatkowania podatkiem od towarów i usług darowizn towarów nie mających wartości handlowej.    W warunkach gospodarki rynkowej, w tym również w Polsce, coraz częściej zdarza się, że od momentu wprowadzenia udoskonalonego produktu na rynek zapasy ˝poprzedniej wersji˝ danego produktu są przez przedsiębiorców wycofywane z obrotu, tracą dla nich wartość handlową i są spisywane w straty uznawane za koszt uzyskania przychodów w podatku dochodowym. Spisywane w straty są również np. produkty, których opakowania uległy uszkodzeniu w transporcie. Ze względów na kryteria jakościowe oraz ochronę przed ˝podrabianiem˝ produktów są one również wycofywane z obrotu, spisywane w koszty, w tym podatkowe, i utylizowane. Obie grupy produktów (głównie produkty żywnościowe i higieny osobistej) nie mają zatem dla przedsiębiorców wartości handlowej. Ich sprzedaż, np. po obniżonych cenach z uwagi na obniżoną jakość, nie ma miejsca przede wszystkim ze względu na normy jakościowe stosowane nie tylko w Polsce, ale również na innych rynkach. Produkty te mają jednak pewną wartość użytkową i mogłyby być wykorzystane np. przez domy dziecka, szpitale czy szkoły. Placówki te zwracają się do przedsiębiorców o przekazywanie nieodpłatne takich produktów. Biorąc pod uwagę interes społeczny, przedsiębiorcy mogliby te produkty przekazywać takim placówkom i to bez odpisywania wartości darowizn od dochodu, jako że ich wartość po spisaniu w straty jest równa zeru. W ten sposób unikałyby kosztów ich utylizacji zwiększających koszty podatkowe, spełniałyby wymogi zachowania norm jakościowych na otwartym rynku, zabezpieczałyby się przed ˝podróbkami˝ swoich produktów. Jednakże racjonalnym i społecznie użytecznym zachowaniom przedsiębiorców mogą zagrażać przepisy podatkowe, szczególnie ewentualność opodatkowania takich darowizn podatkiem od towarów i usług, co powodowałoby, że w aspekcie skutków finansowych mogłoby to być dla przedsiębiorców nieopłacalne.    W tej sytuacji zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:    1. Czy z darowiznami produktów spisanych w straty, a zatem bezwartościowych dla przedsiębiorców, przekazywanych szpitalom, szkołom, przedszkolom itp. wiąże się powstanie obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług?    2. Jeżeli odpowiedź na pierwsze pytanie byłaby twierdząca, to w jakiej wysokości należałoby ustalać podstawę opodatkowania tym podatkiem, jeżeli wartość księgowa produktów jest równa zeru, a ich rynkowej wartości nie można ustalić? Wycena wartości takich produktów przez biegłego powodowałaby powstawanie dodatkowych kosztów u przedsiębiorców, co zniechęcałoby ich do przekazywania likwidowanych produktów na cel społecznie użyteczny.    3. Czy w przedstawionym przypadku możliwa jest sprzedaż takich produktów za symboliczną złotówkę, co obniży ewentualny ciężar podatkowy w podatku od towarów i usług, którego to podatku i tak by nie było w razie ich utylizacji.    Zadając te pytania, informuję pana premiera, że w obawie przed ewentualnością powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług od rynkowej wartości likwidowanych towarów w przypadku ich darowizn na cele społecznie użyteczne jedni przedsiębiorcy spisują takie towary w straty i zgodnie ze zdrowym rozsądkiem oraz wychodząc naprzeciw oczekiwaniom społecznym zamiast je zniszczyć nieformalnie przekazują je na te cele, obawiając się jednak ryzyka podatkowego. Nie chcą bowiem ponosić dodatkowych obciążeń podatkowych, ale też starają się pomóc oczekującym tej pomocy. Inni zaś, nie chcąc mieć kłopotów z urzędem skarbowym, spisują te produkty w straty i je niszczą, co przeczy zasadzie racjonalności, szczególnie gdy w Polsce lista oczekujących wsparcia jest długa. W moim przekonaniu nie jest to ˝zdrowa˝ i pożądana sytuacja.    Przedstawiając powyższe pytania, liczę na rozsądek pana premiera i udzielenie odpowiedzi, która nie będzie prowokować do ukrywania faktycznego ostatecznego losu produktów spisanych w straty ani do ich marnotrawstwa poprzez rzeczywistą likwidację, w sytuacji gdy mogą być spożytkowane na cele społeczne.    Poseł Romuald Ajchler    Warszawa, dnia 15 grudnia 1998 r.