Debaty sejmowex905 Kadencja

Interpelacja w sprawie wysokości wynagrodzenia należnego pracownikom młodocianym zatrudnionym na podstawie umów o pracę w celu nauki zawodu w przypadku nieuzyskania przez nich promocji do następnej klasy

   Szanowny Panie Ministrze! W imieniu wyborców zrzeszonych w Izbie Rzemieślniczej oraz Małej i Średniej Przedsiębiorczości w Katowicach zwracam się z wnioskiem o zajęcie przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej jednoznacznego stanowiska w sprawie wysokości wynagrodzenia należnego pracownikom młodocianym, zatrudnionym na podstawie umów o pracę w celu nauki zawodu, w przypadku nieuzyskania przez nich promocji do następnej klasy.    Powyższy wniosek kieruję do pana ministra w kontekście problemu refundowania pracodawcom przez powiatowe urzędy pracy wynagrodzeń wypłaconych pracownikom młodocianym, w przypadku ponownego uczęszczania przez nich do tej samej klasy z powodu nieuzyskania promocji do następnej klasy.    Do katowickiej izby - jak i do innych regionalnych organizacji samorządu rzemiosła - napływają od zrzeszonych organizacji (cechów rzemieślniczych) informacje, które pozwalają na stwierdzenie stosowania niekorzystnej dla młodocianych pracowników i ich pracodawców praktyki, stosowanej przez powiatowe urzędy pracy. Praktyka ta polega na odmowie refundowania pracodawcom zatrudniającym pracowników młodocianych w poszczególnych latach nauki zawodu wynagrodzenia wg stawek obowiązujących w latach wyższych w przypadku nieuzyskania przez tychże młodocianych promocji do następnej klasy w szkole zawodowej, w której dokształcają się teoretycznie. W związku z powyższym, zdaniem powiatowych urzędów pracy, np. uczeń klasy pierwszej, który nie uzyskał promocji do klasy drugiej, powinien w następnym roku otrzymywać wynagrodzenie wg wskaźników obowiązujących dla klasy pierwszej.    Organizacje samorządu rzemiosła stoją na stanowisku, że treść obowiązujących przepisów daje podstawy do przyjęcia w tej kwestii odmiennego stanowiska od prezentowanego przez powiatowe urzędy pracy.    Powyższa kwestia jest uregulowana w obowiązujących przepisach prawa, a w szczególności w rozporządzeniu Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (DzU nr 60, poz. 278). Przepisy te stanowią, co następuje:    1. Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia nauka zawodu trwa do 36 miesięcy, nie krócej jednak niż 33 miesiące.    2. Przepis § 10 ust. 1 określa w pkt 1-4, że to pracodawca zatrudniający młodocianych w celu nauki zawodu organizuje ich dokształcenie teoretyczne. Dokształcanie może się odbywać:    1) w szkole zasadniczej publicznej prowadzonej przez kuratora oświaty lub inny organ uprawniony do prowadzenia takiej szkoły albo    2) w szkole zasadniczej prowadzonej przez siebie lub wspólnie z innymi pracodawcami, albo    3) w ośrodku dokształcania zawodowego, za zgodą kuratora oświaty, albo    4) we własnym zakresie.    3. Zgodnie z treścią § 12 ust. 1 rozporządzenia, jeżeli młodociany dokształcający się w szkole zasadniczej publicznej nie otrzymał promocji lub nie ukończył szkoły z powodu niezłożenia egzaminu, pracodawca, na wniosek młodocianego, lub izba rzemieślnicza, na wniosek stron, może przedłużyć czas trwania nauki zawodu, nie dłużej jednak niż o:    1) 12 miesięcy, w celu dokończenia nauki w szkole,    2) 6 miesięcy, w innych uzasadnionych przypadkach.    4. Przepis art. 19 ust. 1 stanowi, iż młodocianemu w okresie nauki zawodu przysługuje wynagrodzenie obliczane w stosunku procentowym do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale, obowiązującego od pierwszego dnia następnego miesiąca po ogłoszeniu przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej ˝Monitor Polski˝. Z kolei z ust. 2 powołanego artykułu wynika, iż stosunek procentowy wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 1, wynosi:    1) w pierwszym roku nauki - nie mniej niż 4%,    2) w drugim roku nauki - nie mniej niż 5%,    3) w trzecim roku nauki - nie mniej niż 6%.    Analiza treści przytoczonych przepisów daje podstawę do sformułowania następujących wniosków:    1. Przepisy rozporządzenia wyraźnie rozróżniają ˝naukę zawodu˝ i ˝dokształcanie teoretyczne w szkole˝. Świadczą o tym w szczególności zapisy § 10 i § 12 tegoż rozporządzenia. Wynika z nich wyraźnie, iż to pracodawca zatrudniający pracownika młodocianego (nauka zawodu) organizuje jego dokształcanie teoretyczne, a nadto że w przypadku nieotrzymania promocji lub nieukończenia szkoły przez ucznia konieczne jest przedłużenie czasu trwania nauki zawodu. Z przepisów wynika zatem swoisty priorytet nauki zawodu nad dokształcaniem teoretycznym. Priorytet ten nie może oczywiście w żaden sposób deprecjonować wagi kształcenia teoretycznego.    2. Treść obowiązujących przepisów nie daje podstaw do utożsamiania pojęcia roku nauki zawodu z pojęciem uczęszczania do odpowiedniej klasy w szkole.    3. Nie można podzielić stanowiska prezentowanego przez urzędy pracy, iż nie mając przygotowania teoretycznego na poziomie danej klasy, młodociany nie może nabywać u pracodawcy praktycznych umiejętności na poziomie klasy wyższej. Przede wszystkim nauka zawodu i dokształcanie teoretyczne to dwa różne aspekty kształcenia młodocianego i nie występuje pomiędzy nimi związek tego rodzaju, iż brak odpowiedniego przygotowania teoretycznego uniemożliwia nabywanie praktycznych umiejętności.    4. Przepis § 19 rozporządzenia, regulując kwestię należnego młodocianym wynagrodzenia, odnosi je do nauki zawodu, nie zaś do kształcenia teoretycznego na poziomie określonej klasy szkoły zawodowej.    Wobec powyższego nie powinno budzić wątpliwości to że stosowana przez urzędy pracy praktyka nie wynika z prawidłowego zastosowania przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania.    Fakt ten uzasadnia niniejszą interpelację, której przedmiotem jest zajęcie przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej jednoznacznego stanowiska w przedstawionej w niniejszym piśmie sprawie oraz dokonanie - w trybie niepodlegającej fakultatywnej interpretacji - wykładni, która obowiązywać będzie wszystkie zainteresowane strony, a przede wszystkim powiatowe urzędy pracy.    Poseł Jan Klimek    Katowice, dnia 7 stycznia 2002 r.