Debaty sejmowex905 Kadencja

Interpelacja w sprawie wykonywania działań przez administrację publiczną w związku z budową autostrady A1

   Szanowny Panie Ministrze! Najwyższa Izba Kontroli negatywnie ocenia wykonywanie zadań przez administrację publiczną w zakresie budowy autostrady A1 północ - południe z punktu widzenia kryteriów gospodarności i rzetelności. Również negatywnie ocenione zostały sposób procedowania oraz warunki zawartej 31 sierpnia 2004 r. umowy o budowę i eksploatację autostrady. Umowa ta nie zabezpiecza w dostatecznym stopniu interesu ekonomicznego państwa. Nieprawidłowości stwierdzono na wszystkich etapach prac, tj. w zakresie:    - programowania i planowania budowy autostrady,    - wykonywania prac przygotowawczych, w tym wykupu gruntów, wydawania decyzji i wskazań lokalizacyjnych, przeprowadzania ratowniczych badań archeologicznych oraz ewidencjonowania wydatków,    - przeprowadzenia przetargu na udzielenie koncesji i dokonania zmian warunków tej koncesji,    - negocjowania warunków umowy o budowę i eksploatację autostrady z firmą GTC SA z punktu widzenia dbałości o interes ekonomiczny państwa.    Wyniki kontroli wskazują, iż od czasu podjęcia w 1993 r. przez Radę Ministrów decyzji o budowie autostrady A1 żadnego z programów jej budowy nie zrealizowano oraz nie rozpoczęto w zaplanowanym terminie ani jednego z etapów tej inwestycji. W opinii ekspertów brak tej arterii komunikacyjnej hamował rozwój społeczny i gospodarczy Pomorza, a zwłaszcza przyczynił się do marginalizacji znaczenia morskich portów handlowych w Gdyni i Gdańsku, sprowadzając je do roli portów dowozowych.    Dokumenty programowe i planistyczne oraz wykonane na ich podstawie harmonogramy realizacji zadań sporządzane były nierzetelnie. Nie określono także w miarę dokładnych kosztów budowy poszczególnych odcinków autostrady, ścisłego przypisania do nich środków finansowych oraz wskazania źródeł pokrycia wydatków w dłuższym horyzoncie czasowym.    Nierzetelnie prowadzona była w GDDKiA ewidencja kosztów poniesionych na przygotowanie budowy autostrady A1. Szacunkowe koszty wykonania tych prac w kwocie ok. 280 mln zł nie odzwierciedlały rzeczywiście poniesionych nakładów.    Postanowienia umowy, dotyczące wynagrodzeń i odszkodowań należnych GTC SA oraz wzajemnych roszczeń stron związanych z ewentualnym rozwiązaniem umowy, nie zabezpieczają należycie interesów SP.    Niekorzystne dla Skarbu Państwa są również zapisy w umowie dotyczące rozliczeń z tytułu gwarantowanego przychodu z opłat za przejazd; postanowiono: jeśli rzeczywisty przychód będzie niższy od gwarantowanego, koncesjonariusz otrzyma od SP określone wynagrodzenie, bez względu na wielkość natężenia ruchu na autostradzie. Ponadto Minister Infrastruktury zobowiązał się w imieniu Skarbu Państwa do poniesienia odpowiedzialności finansowej wobec GTC SA w przypadku zaistnienia tzw. zdarzeń odszkodowawczych spowodowanych nie tylko przez którąś ze stron umowy, ale także podmioty trzecie oraz przypadki losowe. Niektóre postanowienia umowy w omawianym zakresie ograniczały ustawowe uprawnienia organów rządowych do kontroli budowy autostrady i jej przyszłej eksploatacji.    Niekorzystne dla Skarbu Państwa są także postanowienia umowy określające zobowiązania odszkodowawcze stron w przypadku jej rozwiązania - całkowite ryzyko odpowiedzialności finansowej ponosi strona rządowa także wówczas, gdy umowa zostanie rozwiązana z winy koncesjonariusza; nie przewidziano zatem jakiejkolwiek odpowiedzialności finansowej GTC SA.    Brak rezultatów w budowie autostrady A-1 jest ekstremalnym przykładem nieskuteczności administracji rządowej w omawianej dziedzinie. Mimo przyjętych przez Skarb Państwa zobowiązań, koncesjonariusz wciąż nie jest w stanie zapewnić środków finansowych niezbędnych do rozpoczęcia inwestycji.    Negocjacje umowy uwidoczniły po stronie rządowej słabość działań przygotowawczych, a także pokazały istnienie mechanizmu korupcyjnego związanego z metodą prowadzenia negocjacji z koncesjonariuszem. Ustalenia umowy Minister Infrastruktury podejmował poza i ponad gremiami powołanych zespołów negocjacyjnych, a także wbrew opinii ekspertów.    W związku z powyższym prosimy Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:    1. Czy Minister Transportu podejmie działania o charakterze systemowym dotyczące wypracowania i wprowadzenia do realizacji spójnego systemu finansowania arterii i jej eksploatacji?    2. Czy Minister Transportu przewiduje renegocjację umowy o budowę i eksploatację autostrady w celu zabezpieczenia interesu ekonomicznego Skarbu Państwa?    3. Czy Minister Transportu skieruje do organów ścigania wnioski przeciw osobom odpowiedzialnym ze strony rządowej i Głównej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad za przygotowanie i podpisanie umowy z naruszeniem interesów Skarbu Państwa?    Posłowie Janusz Maksymiuk    i Krzysztof Filipek    Warszawa, dnia 20 lipca 2006 r.